Hemoglobin A1C (HbA1c)

HbA1c Neden Bu Kadar Önemlidir?

HbA1c testi şu nedenlerle kritik öneme sahiptir:

• Diyabet tanısında kullanılır

• Gizli şekeri (prediyabet) erken dönemde saptar

• Diyabetli bireylerde tedavinin etkinliğini gösterir

• Kalp, böbrek, sinir ve göz hasarı riskini öngörmeye yardımcı olur

• Açlık veya tokluktan bağımsız olarak bakılabilir

🔍 Önemli: HbA1c, tek bir günün değil, ayların özetini verir.

HbA1c Kaç Olmalı? (Referans Değerler)

Genel kabul gören değer aralıkları şöyledir:

• %5,7’nin altı: Normal

• %5,7 – %6,4: Prediyabet (gizli şeker)

• %6,5 ve üzeri: Diyabet (klinik değerlendirme ile)

Bu sınırlar genel rehberdir. Kişinin yaşı, eşlik eden hastalıkları ve klinik durumu mutlaka göz önünde bulundurulmalıdır.

HbA1c Yüksekliği Ne Anlama Gelir?

HbA1c’nin yüksek olması, kan şekerinin uzun süredir yüksek seyrettiğini gösterir.

Olası nedenler:

• Diyabet veya prediyabet

• Yetersiz beslenme planı

• İnsülin direnci

• Diyabet ilaçlarının yetersizliği veya düzensiz kullanımı

• Hareketsiz yaşam

Uzun süre kontrolsüz yüksek HbA1c;

• Kalp-damar hastalıkları

• Böbrek hasarı

• Sinir hasarı (nöropati)

• Görme problemleri

riskini artırabilir.

HbA1c Düşüklüğü Ne Anlama Gelir?

Daha nadir görülse de HbA1c düşüklüğü de önemlidir.

Olası nedenler:

• Sık hipoglisemi (kan şekeri düşmesi)

• Aşırı kısıtlayıcı diyetler

• İnsülin veya ilaç dozunun fazla gelmesi

• Bazı anemi (kansızlık) türleri

📌 Düşük HbA1c her zaman “iyi kontrol” anlamına gelmez. Belirtilerle birlikte değerlendirilmelidir.

HbA1c Testi Kimlere Önerilir?

• Ailesinde diyabet öyküsü olanlar

• Fazla kilolu veya obez bireyler

• Sedanter yaşam sürenler

• Polikistik over sendromu olan kadınlar

• Hipertansiyon veya kolesterol yüksekliği olanlar

• Açlık/tokluk kan şekeri sınırda çıkanlar

Check-up programlarının vazgeçilmez testlerinden biridir.

HbA1c Nasıl Düşürülür?

HbA1c düşürme yaklaşımı nedene göre planlanır:

• Dengeli ve düzenli beslenme

• Düşük glisemik indeksli diyet

• Düzenli fiziksel aktivite

• İdeal kilo hedefi

• Gerekli durumlarda medikal tedavi

Bu süreç mutlaka hekim kontrolünde yürütülmelidir.

Ne Zaman Doktora Başvurulmalı?

• HbA1c sınırda veya yüksek çıkıyorsa

• Sık halsizlik, susama, sık idrara çıkma varsa

• Ani kilo değişimi yaşanıyorsa

• Diyabet tedavisine rağmen HbA1c düşmüyorsa

Erken değerlendirme, uzun vadeli komplikasyonları önlemede kritik rol oynar.