
Depresyon
Ekim 8, 2025
Fallop Tüpleri Tıkanıklığı
Ekim 17, 2025
Depresyon
Ekim 8, 2025
Fallop Tüpleri Tıkanıklığı
Ekim 17, 2025Gluten
Gluten, buğday, arpa ve çavdar gibi tahıllarda bulunan bir protein grubudur. Hamura elastikiyet kazandırır, ekmeğin kabarmasını ve yumuşak yapısını sağlar.
Yani gluten aslında “yapıştırıcı” görevi görür — Latince kökeni de zaten “glue” (yapıştırmak) anlamına gelir.
Çoğu insan için gluten zararsızdır. Ancak bazı kişilerde bağışıklık sistemi veya sindirimle ilgili hassasiyetler nedeniyle vücut gluten proteinine olumsuz tepki verebilir.

Gluten Hangi Besinlerde Bulunur?
Gluten, genellikle tahıllardan elde edilen ürünlerde bulunur.
Bazı besinlerde doğal olarak bulunurken, bazılarına üretim sırasında katkı olarak eklenir.
Gluten içeren yaygın besinler:
Ekmek, makarna, kek, kurabiye
Börek, simit, poğaça
Pizza hamuru
Bulgur, kuskus, irmik
İşlenmiş gıdalar (soslar, hazır çorbalar, et ürünleri, cipsler)
Glutensiz alternatifler:
Pirinç, mısır, karabuğday, kinoa
Nohut unu, badem unu, hindistan cevizi unu
Glutensiz etiketli ürünler
Gluten Kimler İçin Zararlı?
Gluten herkes için zararlı değildir. Ancak bazı durumlarda ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir:
1. Çölyak Hastalığı
Bağışıklık sistemi glutenle karşılaştığında ince bağırsağa zarar veren bir tepki oluşturur.
Bu durum besin emilimini bozar ve vitamin-mineral eksikliğine yol açar.
Belirtiler:
Karın ağrısı
Şişkinlik
İshal veya kabızlık
Kilo kaybı
Kansızlık
2. Gluten Hassasiyeti (Non-Çölyak Gluten Duyarlılığı)
Çölyak testi negatif olsa bile gluten alımı sonrası karın ağrısı, yorgunluk ve baş ağrısı gibi semptomlar görülebilir.
Bu durumda bağışıklık sistemi değil, bağırsak duyarlılığı devrededir.
3.Buğday Alerjisi
Gluten değil, buğdaydaki diğer proteinlere karşı alerjik reaksiyon gelişir.
Genellikle çocuklukta ortaya çıkar ve kaşıntı, döküntü, nefes darlığı gibi belirtilerle kendini gösterir.
Glutensiz Beslenme Kimler İçin Gerekli?
Glutensiz beslenme yalnızca çölyak hastalığı, gluten duyarlılığı veya buğday alerjisi tanısı alan kişiler için tıbbi bir gerekliliktir.
Ancak son yıllarda “sağlıklı yaşam trendi” olarak glutenin tamamen bırakılması popüler hale gelmiştir.
Bu, her zaman doğru değildir; çünkü glutensiz ürünler genellikle lif ve B vitamini açısından daha fakirdir.
Dolayısıyla “glutensiz diyet” kararı alınmadan önce mutlaka doktor veya diyetisyen onayı gerekir.
Gluten ve Bağırsak Sağlığı
Gluten duyarlılığı olan kişilerde gluten, bağırsak geçirgenliğini artırabilir.
Bu durum, “sızıntılı bağırsak sendromu” olarak bilinen tabloya katkı sağlayabilir.
Ayrıca, bağırsak florasında bozulma (mikrobiyota dengesizliği) görülebilir.
Bu yüzden gluten hassasiyeti şüphesi olan bireylerin,
Probiyotik açısından zengin beslenmesi,
Gluten tüketimini sınırlaması,
Gerekirse diyetisyen eşliğinde eliminasyon diyeti uygulaması önerilir.
Gluten Tüketimi Nasıl Dengelenir?
Gluten tüketimini tamamen kesmek yerine, denge sağlamak çoğu kişi için daha uygundur:
Tam tahıllar yerine glutensiz alternatiflerle dönüşümlü beslenin.
Paketli ürünlerde “gluten-free” etiketlerini kontrol edin.
Fazla glutenli gıdalar sonrası şişkinlik, yorgunluk ya da karın ağrısı hissediyorsanız doktorunuza danışın.
Gluten Hakkında Sık Sorulan Sorular
Gluten, sağlıklı bireyler için zararlı değildir; ancak hassasiyeti veya çölyak hastalığı olan kişilerde ciddi sorunlara neden olabilir.
Doğru tanı ve beslenme planı için bir uzman doktor veya diyetisyen rehberliği şarttır.








